Пословицы и поговорки
Алтанай саанаhаа гуулин гараба
За золотом обнаруживается бронза
Альма жэмэс амтан соогоо hайн, айраг тараг hонин соогоо hайн
Хорошо яблоко, пока в соку, айрак и тарак - пока они свежи
Амбаар хэдышье ехэ hаа, дγγрэг, Аман хэдышье бага hаа, дγγрэдэггγй.
Хоть велик амбар, но наполняется, хоть мал рот, но не насыщается.
Арбан хүрьгэнэй мууе олоогүй аад. Арай нэгэ бэриингээ мууе урид олодог
Изъяны у десятерых зятьев не ищут, а недостаток одной невестки найдут
Арьбалhан аминда туhатай, аршалhан бэедэ туhатай.
Бережливость для жизни полезна, а бережность - для организма.
Ахань ахашаг болобол һайн, дуунь дүүшэг болобол һайн.
Хорошо, когда старший бывает как старший, а младший - как младший.
Аяга сай эдеэнэй дээжэ, ”А” γзэг эрдэмэй дээжэ.
Чашка чаю – угощения начало, буква «А» - учения пролог.
Бγдγγн шэнэhэн юрэдθθ гурбан зуун жэлдэ яахашьегγй
Толстая лиственница и триста лет простоит, с нею ничего не сделается
Баабайндаа бойһадаа басаган haйxaн. Базаартаа байхадаа бараан и һапхан
Как хороша девица в отчем доме, также хорош товар на прилавке
Бага шулуугаар томо шулуу сохижо хγдэлгэдэг.
Большой камень бьют маленьким камнем.
Багаханшье hаа, бад гэмэ
Хоть маленький, да веский
Базаарта халааша сэнтэй, баабайндаа басаган сэнтэй.
Калачи на базаре в цене, девушка у отца ценна.
Балын байгаа сагта батаганаан олдохо, басаганай байгаа сагта хадам олдохо
Есть мед - будут и мухи, есть девушка - будут и женихи
Баня веничком метётся, дом хозяюшкой ведётся.
Бар зураhаниинь нохой болошоо
Рисовал тигра, а получилась собака
Басаган үриин гар зөөлэн, бадма сэсэгэй намаа зөөлэн
Руки дочери нежны, словно листья лотоса.
Батагана нарин хоолоитоишье hаа, хорон хушуутай
У комара хоть голос тонок, да хоботок востер
Баян хγн садахагγй, баатар хγн сухахагγй.
Богач не насытится, а богатырь не отступится.
Без времени не упадет с веточки лист, а время придет — не устоит и утес.
Болтуна надо бояться так, как боится олень волка.
(Разговор двух мудрых)

1   Урдын урда сагта нэгэ сэсэн хаан ажаһуудаг байгаа. Тэрэ хаан хадаа хүбүүтэй байгаа. Хүбүүниинь ехэ тэнэг, юушье ойлгодоггүй байгаа һэн.
Хаан хүбүүндээ ехэ сэсэн һамага оложо үхым байна даа гэжэ өөрынгөө гүрэндэ тиимэ сэсэн басага бэдэрбэ. Бэдэр-бэдэр-һээр нэгэ үгытэй хүнэй басага олобо. Хаан хорим хэжэ, хүбүүндээ һамга асарба. Хаан бэрэтэеэ ехэ тааража, һэтэ һоннн зугаа зугаалдаг байгаа.
Нэгэтэ тэрэ хаан агнажа ябатараа төөрөөд, ондоо хаанай орондо орожо ерэбэ. Тэрэ хари гүрэнэй хаан энэ хааниие баряад, дүрбэн баханын дунда хүлижэ орхибо.

2   Энэ манай хаан хайшан гээд гэртээ иимэ ушарта ороод байнаб гэжэ мэдүүлхэб даа гээд, бэрэдээ иимэ удхатай бэшэг эльгээбэ: «Би ногоон торгон тохомтой, хүхэ торгон хүнжэлтэй, үдэр һүнигүй хажуудаа һахюултай, хаанай байгаа, үзөөгүй газарта, баруун хаанайда байнаб. Ши энэ минии эльгээһэн гурбан буха, гушан шарада бии үгэй юумээ тохоод, үбэртэ малаа урдаа туугаад, бэшэ малаа хойноо дахуулаад, муу һүхэеэ тэндээ хаяад, алтан хайшаяа абаад ерээрэй».
Хаанай эльгээһэн гурбан баатар, гушан жолоошодонь хүрэхэ газартаа хүрэжэ, Алтан хайшада хаанай бэшэг хүргэбэ.

3  Алтан хайша тэрэ бэшэг уншаад, энэ хаан баабаймнай аюулда ороод байна гэжэ мэдэбэ. Үбэртэ малаа урдаа тууха гээшэнь өөһэдынгөө баатарнуудые урдаа табяад, бэшэ малаа хойноо дахуулаад ерэхэ гээшэнь бии үгэй сэрэгээ, баатарнуудаа хойноо ябуулха, муу һүхэеэ гэртээ орхихо гээшэнь тэрэ тэнэг хүбүүгээ тэндэнь хаяха, Алтан хайшаяа абаад ерэхэ гээшэнь бэрэ басагаяа хуу сэрэгээ толгойлоод ерэхэ гэжэ тэрэ бэшэгэнь иимэ удхатай байба.
Алтан хайша түргэнөөр бии үгэй баатарнуудаа, бии үгэй сэрэгээ толгойлоод, хаан баабайгаа абархаяа мордобо. Баруун хаанайда хүрэжэ ябахадаа гурбан баатарыень алажа, гушан жолоошыень түүшэлэжэ, тэрэ хаанайдаа дайгаар ороод, хаан баабайгаа абаржа, гэртээ харижа ерэбэ.
Хаан нэгэ хэды жэл соо хаагаараа һуугаад, үхэхэ дээрээ Алтан хайшаяа хаан болгожо һуулгаба. Алтан хайша хаан боложо һуугаад, арад зоноо баяжуулжа, баярлуулжа һууба.

Поделиться —

Проект “Байкальские сказки” создан в 2015 году для детей и их родителей, которые любят и читают сказки!

При копировании материалов ссылка на источник обязательна.

Мобильная версия

Яндекс.Метрика